TEWL, NMF, płaszcz hydrolipidowy – pojęcia, które warto znać.

Co oznacza TEWL? Czym właściwie jest NMF? Dlaczego płaszcz hydrolipidowy jest tak ważny? Wszystkie te pojęcia ściśle wiążą się z zewnętrzną warstwą skóry, czyli z naskórkiem. Warstwa rogowa naskórka stanowi zarówno mechaniczne zabezpieczenie warstw leżących poniżej, ale odpowiada także za komunikację ze środowiskiem zewnętrznym. Prawidłowo funkcjonujący naskórek utrzymuje odpowiednie nawilżenie oraz natłuszczenie, dzięki czemu skóra jest miękka, elastyczna oraz odporna na urazy, podrażnienia czy stany zapalne.

Czym jest TEWL?

TEWL (Transepidermal Water Loss) definiuje się jako przeznaskórkową utratę wody wyrażaną w g/m2/h. W skórze właściwej znajdują się rezerwy wody, woda migruje do zewnętrznych warstw naskórka i odparowuje. Z badań wynika, że dyfuzja wody zachodzi zarówno wewnątrzkomórkowo jak i międzykomórkowo, poprzez warstwę rogową naskórka. Jedną z przyczyn odwodnienia skóry jest zbyt wysoka wartość TEWL.

Przyczyny zwiększenia wartości TEWL:

  • czynniki genetyczne;
  • czynniki środowiskowe (kontakt z substancjami drażniącymi, promieniowanie słoneczne, mróz, wiatr, zanieczyszczenie powietrza, klimatyzacja, ogrzewanie);
  • starzenie się skóry;
  • zła pielęgnacja skóry;
  • odwodnienie organizmu;
  • nieprawidłowe odżywianie;
  • choroby ogólnoustrojowe;
  • dermatozy;
  • hormony;
  • leki.

 

Substancje aktywne zdolne do ograniczenia TEWL:

  • związki wchodzące w skład NMF (Natural Moisturizing Factor);
  • wielonienasycone kwasy tłuszczowe.

 

Co oznacza NMF?

NMF (Natural Moisturizing Factor) to naturalny czynnik nawilżający, czyli mieszanina substancji zawarta w skórze, która odpowiada za utrzymanie odpowiedniego nawilżenia.

Składniki NMF warunkują odpowiednią kondycję warstwy rogowej, która odpowiada między innymi za ochronę przed urazami czy wnikaniem niekorzystnych substancji. Odpowiednie nawilżenie zapobiega swędzeniu, pieczeniu, nadmiernemu złuszczaniu, reakcjom alergicznym , podrażnieniom, stanom zapalnym, zapewnia elastyczność naskórka.

Skład NMF:

  • wolne aminokwasy;
  • wielonienasycone wyższe kwasy tłuszczowe – np. kwasy omega 3 i 6 oraz kwas linolowy;
  • kwas piroglutaminowy  – bardzo higroskopijny (nawilża, dzięki zatrzymaniu wody), zmiękcza i uelastycznia skórę;
  • kwas mlekowy – alfa-hydroksykwas, który obniża pH oraz normalizuje proces rogowacenia. Jego sole, np. mleczan sodu działają silnie nawilżająco;
  • mocznik – odpowiada za nawilżenie naskórka oraz jego gładkość i miękkość
  • cukry;
  • chlorki;
  • wolny magnez, sód, potas, wapń;
  • inne: fosforany, NH3, kwas moczowy, glukozamina, kreatynina.

 

Jakie znaczenie ma płaszcz hydrolipidowy?

Bariera naskórkowa odgrywa istotną rolę w komunikacji ze środowiskiem zewnętrznym, chroni skórę przed uszkodzeniami, zapobiega wnikaniu szkodliwych substancji oraz utrzymuje odpowiednie nawilżenie i elastyczność. Bariera naskórkowa nazywana jest często płaszczem hydrolipidowym, ze względu na obecność zarówno wodnej jak i tłuszczowej komponenty.

Bariera naskórkowa (płaszcz hydrolipidowy) to komórki warstwy rogowej (korneocyty) oraz produkowane przez nie:

  • lipidy – cement międzykomórkowy (substancje hydrofobowe);
  • składniki NMF (substancje hydrofilowe).

 

Cement międzykomórkowy stanowi pewnego rodzaju spoiwo komórek warstwy rogowej, zapewniając odpowiednią barierę. Można go porównać do zaprawy wiążącej cegły (korneocyty). W skład cementu międzykomórkowego wchodzą:

  • ceramidy – główne lipidy wchodzące w skład bariery naskórkowej. Odpowiadają za prawidłowe przyleganie korneocytów, utrzymanie nawilżenia w naskórku oraz biorą udział we wzroście i różnicowaniu keratynocytów.
  • sterole i ich pochodne;
  • NNKT – niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe, które zapewniają prawidłowe funkcjonowanie oraz regenerację bariery ochronnej naskórka, zmniejszają TEWL oraz ograniczają stany zapalne;
  • węglowodory;
  • inne związki.

 

Powyższe pojęcia łączą się bezpośrednio z przesuszeniem oraz podrażnieniem skóry, które najczęściej spowodowane jest właśnie uszkodzeniem oraz zaburzeniem funkcjonowania bariery naskórkowej, jaką jest płaszcz hydrolipidowy. Pielęgnacja cery powinna zatem polegać na wzmacnianiu bariery naskórkowej bez naruszania jej składu, celem przywrócenia prawidłowego jej funkcjonowania.

O charakterystyce oraz pielęgnacji cery suchej można przeczytać w osobnym artykule: Skóra sucha – czym się charakteryzuje, dlaczego się pojawia, jak o nią dbać?

#TEWL #NMF #płaszczhydrolipidowy